Tükürük bezleri; kulak önündeki parotis bezleri, çene altındaki submandibuler bezler, dil altındaki sublingual bezler ve ağız içine dağılmış çok sayıda küçük bezden oluşur. Bu bezlerde iltihap, taş, kanal darlığı ve tümör gibi farklı hastalıklar görülebilir.
Sık görülen hastalıklar
- Tükürük bezi iltihabı (siyaladenit)
- Tükürük bezi taşları ve kanal darlıkları
- İyi huylu tümörler
- Kötü huylu tümörler
- Bazı sistemik hastalıklarla ilişkili bez tutulumları
Belirtiler
- Yemek sırasında artan şişlik ve ağrı
- Kulak önünde veya çene altında ele gelen kitle
- Ağız kuruluğu
- Ağıza kötü tatlı akıntı gelmesi
Kitleyle birlikte yüzde güçsüzlük gelişmesi gecikmeden değerlendirilmesi gereken bir durumdur.
Tanı süreci
Değerlendirme muayene ve ultrasonografi ile başlar. Gerekli görüldüğünde MR veya tomografi istenir; kitlelerde ince iğne aspirasyon biyopsisinden yararlanılır. Kanal kaynaklı sorunlarda sialendoskopi hem tanı hem tedavi amacıyla kullanılabilir.
Tedavi seçenekleri
- İltihaplarda çoğunlukla ilaç tedavisi ve destekleyici önlemler
- Taş ve darlıklarda uygun hastalarda sialendoskopi
- Tümörlerde cerrahi tedavi (parotidektomi veya çene altı bezinin çıkarılması)
Parotis bezinin içinden yüz siniri geçtiği için parotis cerrahisinde bu sinirin korunmasına özel önem verilir.
Sık Sorulan Sorular
Tükürük bezindeki her kitle kötü huylu mudur?
Hayır. Parotis bezindeki kitlelerin büyük çoğunluğu iyi huyludur; ancak kesin ayrım için değerlendirme gereklidir.
İyi huylu tümörler de çıkarılmalı mıdır?
Bazı iyi huylu tümörler zamanla büyüyebilir ve nadiren kötü huylu değişim gösterebilir. Bu nedenle cerrahi sıklıkla gündeme gelir; karar her hasta için ayrı verilir.
Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.
